Kluczowe zasady przy odbudowie i leczeniu funkcji żucia
Narząd żucia to niezwykle złożony zespół tkanek oraz rozmaitych struktur, jakie znajdują się w jamie ustnej. To nie tylko szczęka i żuchwa z zębami, ale także stawy, mięśnie, język, policzki i gruczoły ślinowe. Jak nietrudno się domyślić stanowi on pierwszy odcinek przewodu pokarmowego. Najważniejszym jego zadaniem jest pobieranie, żucie i rozdrabnianie pokarmu. Narząd żucia niewątpliwie odpowiada też za estetykę naszej twarzy. Uczestniczy on również w okazywaniu rozmaitych emocji. Jest również niezbędny podczas mówienia. Dlatego właśnie tak ważne jest, aby poszczególne jego elementy prawidłowo funkcjonowały. Jakakolwiek dysfunkcja narządu żucia zdecydowanie obniża komfort naszego życia i wymaga leczenia.
W artykule znajdziesz informacje na temat:
- Dysfunkcje narządu funkcji żucia i ich przyczyny
- Objawy zaburzenia funkcji żucia
- Diagnostyka dysfunkcji narządu żucia
- Odbudowa i leczenie funkcji żucia
- Nowoczesny sprzęt i materiały - przyszłość leczenia i odbudowy funkcji żucia
Dysfunkcje narządu funkcji żucia i ich przyczyny
Do zaburzeń w prawidłowym funkcjonowaniu narządu żucia dochodzi z przeróżnych przyczyn. Najczęściej pojawiają się one na skutek przemieszczania się zębów, ich ustawienia poza łukiem zębowym, ale także w wyniku błędnie przeprowadzonego leczenia protetycznego, czy też nieodpowiedni dopasowanego leczenia ortodontycznego. Dysfunkcje narządu żucia pojawiają się także w przypadku złamania żuchwy, czy też szczęki, jak również po urazach w obrębie stawu skroniowo-żuchwowego. Mogą też być spowodowane stosunkowo błahymi czynnikami, takimi jak nieprawidłowe wypełnienia ubytków i zbyt ostre ich krawędzie. Zdarza się też, że zaburzenia pracy narządu żucia pojawiają się na skutek nadmiernego stresu, który między innymi powoduje bruksizm i wywołuje inne objawy psychosomatyczne. W każdym z tych przypadków konieczna jest wizyta u stomatologa i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
Objawy zaburzenia funkcji żucia
Kluczową zasadą przy odbudowie i leczeniu nieprawidłowości w funkcjonowaniu narządu żucia, bez względu na ich charakter jest to, że podczas ich przeprowadzania powinny być uwzględnione indywidualne cechy szczęki i twarzy pacjenta. Niewłaściwie przeprowadzone leczenie zachowawcze, ortopedyczne, ortodontyczne i każde inne, może stać się przyczyną wielu problemów w obrębie stawu skroniowo-żuchwowego i żuchwy. Wady zgryzu, trzaski i chrupanie w stawach skroniowo-żuchwowych, bóle głowy, ból w szczęce i górnej części twarzy, nadmierne uczucie napięcie w mięśniach szczęki, zaciskanie zębów, problemy z szerokim otwieraniem ust, czy też szumy uszne to najczęstsze objawy, jakie towarzyszą dysfunkcji narządu żucia. Powinny one skłonić do wizyty u specjalisty. Konieczne może się okazać leczenie gnatologiczne. Zdecydowanie ułatwia ono diagnostykę i leczenie zaburzeń funkcji układu stomatognatycznego. Gnatologia szczegółowo zajmuje się bowiem fizjologicznymi cechami układu szczęki i zębów. Współpracując z innymi dziedzinami stomatologii, pozytywnie wpływa na efekty leczenia.
Diagnostyka dysfunkcji narządu żucia
Podstawą diagnostyki dysfunkcji narządu żucia jest badanie kliniczne jamy ustnej przeprowadzane przez stomatologa. Analizuje on ruchy żuchwy i ewentualne trzaski pojawiające się stawach skroniowo-żuchwowych podczas tych ruchów. Wykonuje też badanie palpacyjne tych stawów, jak również mięśni narządu żucia. Kluczowym materiałem do oceny tych zmian jest cyfrowe zdjęcia panoramiczne. Są na nim widoczne praktycznie wszelkiego rodzaju nieprawidłowości funkcji żucia, w tym próchnica, nieprawidłowy zgryz, zmiany okołowierzchołkowe, zmiany anatomiczne. Tomograf stomatologiczny to zatem niezbędne urządzenie diagnostyczne przy dysfunkcjach narządu żucia. W niektórych przypadkach wykorzystuje się także axiograf. To specjalistyczne badanie rejestruje ruchy szczęki i pracę stawów w trzech wymiarach. Jest one niezwykle pomocne w przypadku, kiedy konieczne staje się wykonanie rozległych protez.
Odbudowa i leczenie funkcji żucia
Odbudowa i leczenie dysfunkcji narządu żucia zwykle odbywa się w kilku etapach. W pierwszej kolejności usuwa się wszelkiego rodzaju nieprawidłowości w obrębie jamy ustnej. Dopiero po ich usunięciu przeprowadza się rekonstrukcję zwarcia. U niektórych pacjentów konieczne jest wykonanie odpowiedniej protezy, u innych zastosowanie implantów, czy też założenie aparatu ortodontycznego. Po zakończeniu rekonstrukcji zwarcia często zaleca się także leczenie, które ma skutecznie zapobiec ewentualnym nawrotom zaburzeń, które powodują dysfunkcje narządu żucia. Szyna relaksacyjna to nakładka, którą poleca się w takich przypadkach. Pozwala ona rozluźnić napięte mięśnie, a przede wszystkim chroni szczęki przed nadmiernym zaciskaniem i zgrzytaniem zębami. Co więcej, odpowiednio stabilizuje ona pozycję żuchwy. Podczas leczenia dysfunkcji narządu żucia warto też uzupełnić fizjoterapią. Dzięki odpowiednim ćwiczeniom i technikom relaksacyjnym można bowiem doskonale odciążyć mięśnie i stawy, i tym samym wspomóc standardowe leczenie.
Nowoczesny sprzęt i materiały - przyszłość leczenia i odbudowy funkcji żucia
Zaawansowany technologicznie sprzęt stomatologiczny i nowoczesne materiały CAD/CAM to podstawa odbudowy i leczenia funkcji żucia. Aby wykonać uzupełnienie protetyczne w większości przypadków, można już uniknąć nieprzyjemnego dla pacjenta pobierania wycisków. Skaner wewnątrzustny to urządzenie, które zrewolucjonizowało stomatologię. To urządzenie, które w ciągu paru sekund pozwala stworzyć dokładny obraz jamy ustnej i wszystkich struktur w niej obecnych. Protetyka cyfrowa bazująca na technologii CAD/CAM znacząco uprościła proces projektowania uzupełnień protetycznych i tym samym czas oczekiwania na nie. Co więcej, coraz częściej ich wykonaniem zajmuje się drukarka 3D stomatologiczna. Tworzy ona niezwykle dokładne modele koronowo-mostowe, łuki zębowe, nakładki ortodontyczne i wiele innych uzupełnień, które znajdują zastosowanie w odbudowie funkcji żucia.

